Yanıcı Toz Malzemelerde Yanma ve Patlama Riskleri Konusunda Uzman :
Robecco GmbH
Güvenlik Ölçülebilir

KÖMÜR ÖĞÜTME TESİSLERİ VE EKİPMANLARINDA, EMNİYET İLE İLGİLİ PARAMETRELERİN ÖLÇÜLMELERİNDE YANGINLARIN VE PATLAMALARIN ÖNLENMESİ AÇISINDAN EN ÇOK DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KONU SONUÇLARIN GÜVENİLİR OLMASIDIR.

Robecco; kusursuz ölçme özelliklerine sahip ve teknolojik olarak güvenli kontrol sistemlerinin üretimini gerçekleştirmektedir.

Sistemler, farklı ihtiyaçlar için, uzman bir ekip tarafından, özel olarak geliştirilmektedir.

İnertizasyon sistemleri için, hazır olarak veya müşterilerin özel talepleri doğrultusunda çalışılmaktadır.

Bazı Yurt içi referanslarımız :
Adoçim Çimento Fabrikası
Afyon Çimento Fabrikası
BatıSöke Çimento Fabrikası
Cemtech Global Mühendislik
Söğüt Toprak Madencilik


robecco G.A.S ®
Gaz Analiz Sistemi

Gaz analiz cihazlarının prensipleri aşağıda belirtilen mevzuatlara uygun olmalıdır.
Alman VDI 2263/2
Uluslararası CEN/TR 15281 / 2006
IEC 60079-29-1, 60079-29-2
ATEX (94/9/AB)
Düşük Voltaj Yönetmeliği 2006/95-EG
Alman VDE

(İnert) Durağan, yani yangın ve patlama risklerinin etkin olmadığı bir ortamın sağlanması için bu bölgelerin izlenmesi ve kontrolü zorunludur.
Oksijen ve CO seviyelerinin ancak gerçek değerleri ile ölçülmesi halinde kesin kontrol ve güvenlik sağlanabilir.

Direk oksijen ve CO ölçümü dışında kullanılan yöntemler, oksijen/CO konsantrasyonları ile diğer kontrol parametrelerinin tüm ilişkilerinin kusursuz bir şekilde analiz edilmesini gerektirmektedir ve periyodik olarak doğrulanmalıdır.

Tüm izleme, kontrol ve analiz sistemleri tehlikeli ortamlar için uygunluk sertifikalarına sahip olmalıdır.

Oksijen/CO konsantrasyonunun belirlenen bölgenin tamamını temsil edecek örnekler almasını sağlamak amacıyla bir veya birkaç noktadan örnek alımı sağlanmalıdır.

Gaz örneklemeli sistemlerde, güvenilir örnek alma sistemleri kullanılarak, ortamın gerçek olarak temsil edilmesi sağlanmalıdır.

İnsitu sensörlerin (ör. tozlu ortamın, silonun içine direk olarak yerleştirilen) kullanımı halinde, sensör kirlenecek ve kullanım ömrü normalden daha kısa olacaktır.

Güvenilir oksijen/CO ölçümü için, alınan örnekler kirlerden ve yabancı malzemelerden temizlenmelidir. Aksi halde gaz analiz cihazı sonuçları etkilenecektir.

Sensörlerin bakım ve kalibrasyonlarının periyodik olarak yapılması büyük önem taşımaktadır. Çimento fabrikaları gibi sürekli çalışan tesislerde, gaz analiz sistemi durdurulmadan bakım ve kalibrasyon işlemleri yapılabilmelidir.

robecco G.A.S.®
Gaz ölçme sistemleri, inertizasyon sistemlerine, kullanıcıların üretim prosesini kontrol edecekleri şekilde bağlanmaktadır.

 

 

Patlama ve yangın, risk oluşturmadan önlenmelidir.
Bunun için etkin, güvenilir bir uyarı sistemi gereklidir.

Ölçme ve Kontrol Sistemleri :
Durağan atmosferin sağlanması için vazgeçilmezdir.
Doğru ölçme, doğru kontrol demektir.
Zamanında ve doğru ölçme yapılamayan sistemler kontrol altında değildir.
Kontrol metodları inertizasyon sistemine bağımlıdır.
Gözleme, ölçme ve analiz sistemleri amaçlanan uygulama için yeterli sertifikalara sahip olmalıdır.

Patlama ve yanma önleme sistemleri (inertizasyon) ile korunmada, emniyet ile ilgili parametrelerin kullanılması hayati önem taşımaktadır.
Önleme sisteminin harekete geçebilmesi için, oksijen konsantrasyonunun limit değerleri ve hava-toz karışımındaki CO konsantrasyonu hakkında güvenilir bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır.ATEX Yönetmeliği :
“Öçme ve kontrol sistemlerinin standartları sağlaması kesinlikle zorunludur.”
 

 

Örnek Oksijen Konsantrasyonunun Sınırlanması :
20° C ve cıkış basıncı P<0.5 bar
Malzeme:
%14 Maden kömürü
%12 Linyit
Çıkış basıncının ve sıcaklığın artması ile oksijen konsantrasyon limiti düşer.
Sonuç : Oksijen konsantrasyonu daha fazla düşürülmelidir.
Emniyet payları da buna bağlı olarak değişmektedir.

Patlama ve yanma risklerinin bulunduğu ekipmanlar Tetikleme  Kaynakları
Değirmenler Sıcak yüzeyler
Siklonlar Mekanik kıvılcımlar
Elekler, separatörler Elektrikli ekipmanlar
Mikserler İçten içe yanma
Filtreler Korumasız alevler
Kurutucular Elektrostatik yükler
Sevk ekipmanları
Silolar, bunkerler

Örnek olarak, bir kömür tesisinde (öğütme, filtreleme, stoklama) izlenmesi gereken gazlar ve numune alma noktaları. (Bazı hallerde metan ölçümleri de yapılmalıdır)

Güvenlik; insan gücünüzün ve yatırımlarınızın korunması, geri dönülemez kayıpların önlenmesi için önemlidir.
Robecco inertizasyon sistemlerinin kontrol ünitelerinin de üreticisidir. Bu nedenle sistemlerimizde tam güvenli, tüm standartlara ve yönetmeliklere uyumlu bir çözüm sunulmaktadır.

Kömür öğütme tesislerinde gaz analiz sistemlerinin çalışma prensipleri :

Ölçme Yöntemleri :
“Sürekli” ve “Kesintili Ölçme” olarak ikiye ayrılır.

Sürekli Oksijen Ölçme Yöntemi :
– Tek veya birden fazla bölge ölçülebilir.
– Gaz hazırlama, örnek alma sistemi kullanılır
– Alınan örnek işlemden geçirilerek daha saf hale getirilir.
– Proses kesilmeden bakım ve kalibrasyon yapılabilir.

Kesintili Ölçme Yöntemi :
Periyodik ve Sıralı Ölçme Yöntemlerinde Ortam ile ilgili bilgiler sadece ölçme anında alınır. Sıralı Ölçme Yönteminde birçok nokta için tek bir oksijen analiz cihazı kullanılır ve ölçme noktalarında belirlenmiş aralıklarla izleme yapılır. Oksijen konsantrasyonunun kontrolünün direk olarak yapılmasını sağlar.

OKSİJEN İZLEME TEKNİĞİ :
Gözleme ve kontrol; inert atmosferlerin sağlanması ve sürdürülmesi açısından, vazgeçilmezdir. Amaç potansiyel yanma riskinin oluşmamasını sağlamaktır.

Oksijen seviyesinin tam ve doğru olarak ölçülmesi, gözlem ve kontrolün direk olarak yapılması anlamındadır.
Oksijenin direk olarak ölçülmesi dışında herhangi bir metodun uygulanması, oksijen konsantrasyonu ile diğer parametrelerin ilişkisinin kusursuz olarak analiz edilmesi zorunluluğunu getirir, sonuç olarak, geçek oksijen ölçümleri yapılarak, ilk kullanımdan önce, doğrulanmaları ve periyodik olarak bunun tekrarlanması gerekmektedir.

Analiz cihazı ve örnek alma sisteminin tepki verme süreleri dikkate alınmalıdır.
Patlayıcı atmosferlerde kurulacak, gözleme, kontrol ve analiz sistemlerinin, bu bölgeler için gerekli sertifikalara sahip olmaları, kullanılan malzemelerin uygulamaya yeterli olması gerekmektedir.

İnertizasyon yapılacak bölgede bir veya daha fazla noktadan alınacak oksijen konsantrasyon ölçümleri bölgedeki durumu tam olarak temsil etmelidir ve örnek alma sistemi ile oksijen analiz cihazına beslenen örneklerin güvenilir olduğundan tereddüt edilmemelidir.

Analiz cihazı alarm sinyalleri, gerekli ısı ve basınç değerleri ile birlikte izlenmelidir.

Güvenilir bir oksijen ölçümünün sağlanması, oksijen analiz cihazının hassaslığını etkilenmemesi için, örneklerin kirlerden arınmış olması, içinde herhangi bir partikül bulunmaması gerekmektedir.

Sensörler :

Elektrokimyasal sensörler; hacimsel yüzdelik ve kısmi basınç oksijen sensörleri olarak farklı kategorilere ayrılmaktadır.

Kimyasal sensörlerde; katod, anod ve elektrolid bulunur.

Elektrokimyasal sensörler, belli bir ömrü olan cihazlardır ve en fazla 12 ay bazı hallerde 6 ay çalışma süreleri bulunur. Bu nedenle bakım maliyetleri yüksektir.

Elektrokimyasal sensörler; çok düşük oksijen ortamında ve arıza halinde aynı sinyali üretir. Bu nedenle tehlike oluşturduklarından, arıza durumunda olup olmadıkları dikkatli bir şekilde takip edilmelidir.

Çıkış sinyalleri çok düşük olduğundan, yükselticiye ihtiyaç duyarlar. Sınırlı bir ısı alanı içinde çalışırlar. Örnek alma sistemine ihtiyaç duyarlar. Özellikle yüksek basınç ve yüksek ısı olan ortamlardaki uygulamalarda, tipik hata modu = noktasına ayarlanmaktadır.

Oksijenin gözlenmesi “insitu” sensörlerle, yani sensörlerin direk olarak proses akıntıları veya bir tankın içine koyularak yapılması halinde, sensör kirlenecek ve tahmin edilenden daha kısa ömürlü olacaktır.

Kimyasal Sensörler çalışma alanı :  -25 -> + 50°C ve O2 %0 – 25

Yüksek toz ve ısıdan dolayı örnek sistemine ihtiyaç duyarlar.

Hacimsel Yüzde Oksijen Sensörü :
– Basınç değişikliklerini algılamaz.
– Kalibrasyonu kolaydır.
– Darbe ve vibrasyonlardan etkilenmez.
– Tipik çalışma ömrü 1 yıldır.

Kısmi Basınçlı Oksijen Sensörü Karakteristikleri :
– İnstu, proses içine montajlar için uygun değildir.
– Darbe ve vibrasyona dayanıklıdır.
– Arızalandığında 0 alarm değerini gösterir.
– Çalışma ömrü 6-12 aydır.

Zirkonyum Oksit Sensör Karakteristikleri :
– Anod ve katodu bulunan, elektrokimyasal bir sensördür.
– İnsitu, proses içine montajlar için uygun değildir.
– Tepki süresi kısadır.
– Hidrokarbon buharına uygun değildir.
– Basınç değişikliklerine hassastır.
– Darbe ve vibrasyona dayanıklıdır.

Sensörlerin bakım ve kalibrasyonlarının yapılması bir hazırlık aşaması gerektirdiğinden, sürekli çalışan proses kesintiye uğratılmadan bakım ve kalibrasyonun yapılması hayati öneme sahiptir. 

Örnek propları; (blowback) geri üflemeli, geri üfleme kontrol sistemli, ısıtmalı ve ATEX 20 – 21 nolu bölgelere monte edilebilir olmalıdır. Blowback özelliği olmayan problar kesinlikle kısa süre içinde kirlenirler.

Analiz cihazı, paramagnetik olmalıdır, aksi halde; ölçüm hassasiyetler kesin değildir, bakım masrafları yüksek olup, kalibrasyon mesafesi oldukça kısadır.

PARAMAGNETİK Oksijen Analiz Cihazları :

– Oksijenin paramagnetik özellik prensiplerine göre çalışmaktadır.
– Paramagnetik O2 ölçüm sistemi aşınma olmadan çalışmaktadır, çalışma ömrü süresizdir, bu nedenle bakım masrafları çok düşük seviyededir.
– Elektrokimyasal ölçüm sistemlerinde ise ölçüm ünitesi 6 ayda bir değiştirilmelidir.
– Tepki süresi kısadır, hata modu yoktur.
– Basınç ve ısı değerlerine hassastır.
– Darbe ve vibrasyonlara hassastır.
– Oksijen alanı : % 0-100, ısı alanı : – 100 -> + 400°C dır.

Örnek hazırlama ünitesinde valf merkezi bulunmalıdır.

ATEX 20 ve 21 bölgelerine monte edilmelerine izinleri bulunmayan blowback ve ısıtma özelliği olmayan sensörlerin faaliyetleri muhtemelen birkaç ay içinde sona erecektir.

Patlayıcı malzemelerin ölçüm sistemleri konusunda uzmanlaşmış olan, Robecco firması Ölçme Sistemi, kömür öğütme prosesinin kontrolü için kesin, tam ve güvenli sistemler sunmaktadır.

Robecco kontrol sistemleri, Dünya çapında büyük çimento üreticileri tarafından kullanılmakta olup, PLC sistemlerine direk olarak bağlanarak çalışmaktadır.

Sistem tercihlerinizi yapmadan önce, yüklenici firmanın; sistem ve ekipman üretim standartlarını kontrol ediniz. ilk yatırım maliyetinizde; işletme ve bakım masraflarını, alınan risk miktarını mutlaka hesaplayınız.

Biraz güvenlik olmaz, güvenlik tam olmalıdır.
Bu nedenle;
Gaz analiz sistemlerinin prensipleri, kesinlikle, güncel mevzuatlara uygun olmalıdır.