NOx İndirgeme - SCR/SNCR nox indirgeme sistemleri DeNOx

 

Azot Oksit Emisyonları

 

Genelde NOx olarak adlandırılan azot oksitler (NO azot monoksit ve NO2 azot dioksit) atmosferde bulunan ve hava kalitesini azaltan en önemli kirletici gazlardandır.

 

NOx fosil yakıtların yanması esnasında meydana gelen bir dizi reaksiyon sonucu oluşur. Cevre ile ilgili konularda hava kalitesi indeksi hesaplanmalarında kullanılan 5 temel kirletici içindedir. Bunlar; partikül maddeler (PM10), karbon monoksit (CO), kükürt dioksit (SO2), ozon (O3) ve azot dioksit (NO2) olarak belirlenmiştir.

 

NOx atmosferde doğal gaz çevrimine  girerek, nitrik asit (HNO3) oluşumuyla sonuçlanan zincirleme reaksiyonları tamamlar. Atmosferdeki HNO3 oluşumu ise asit yağışının oluşmasını etkiler.

 

Ayrıca (yerleşim bölgelerinde yer seviyesinde ozon) dumanlı sis oluşumuna neden olarak astım, alerji ve akciğer hastalıklarına neden olur.

 

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ortalama olarak yılda 800,000 kişinin ölüm nedeninin kentsel hava kirliliği ve astım olduğunu tahmin etmektedir.

Astım çocuklar arasındaki en yaygın hastalıktır.

 

Sanayi kaynaklı hava kirliliğini azaltıcı ve önleyici önlemlerin alınmasını sağlayan mevzuatlar giderek sıkılaşmaktadır. Tesisler daha yüksek çevre standartlarının sağlanması için daha aktif olmaya zorlanmaktadır.

Çimento Sanayi NOx İndirgeme Sistemleri

 

Ör.  ÇED Rehberi – Çimento Fabrikaları -

Çimento Üretim Endüstrilerinde BREF’lere göre BAT’lar :

 

NOx emisyonunu azaltıcı en uygun teknikler, genel ilk önlemler, NOx emisyonunu kontrol etmek için ilk önlemler, sınıflandırmalı yakma ve seçmeli katalitik olmayan azaltımın (SNCR) kombinasyonudur.

Bu tekniklerin kullanımıyla ilişkili BAT emisyon seviyesi 200-500 mg NOx/m3 dir (NO2 gibi).

SCR/SNCR/Hibrit Sistemleri

DeNOx

 

En etkin NOx azaltımı için; SNCR Seçici Katalitik Olmayan İndirgeme (Selective Non Catalytic Reduction) veya SCR Seçici Katalitik İndirgeme (Selective Catalytic Reduction) veya Hibrit sistemleri kullanılmaktadır.

 

NOx indirgeme sistemleri sanayi tesislerimiz, özellikle çimento sektörü için nispeten yeni bir konu olmakla beraber, yukarıda belirtilen sistemler artık dünya çapında tanınan ve kabul edilen, zararlı NOx emisyonlarını %90 oranında azaltabilen teknolojiler olarak kabul edilmiştir.

 

SNCR prosesinde (örneğin reaktif olarak sulu amonyak kullanımı halinde) NOx emisyonları aşağıda belirtildiği şekilde reaksiyona girerek çevre ile dost azot gazı ve su buharı oluşur.

 

NH3 + NOx N2 + H2O

 

Termik Santrallerde

NOx Emisyonlarının Kontrolünde Yüksek Verimli SCR Sistemlerinin Kullanımı 

Avrupa Birliğinde emisyon sınır değerlerinin düşürülmesi ile birlikte yıllardır kullanılan NOx indirgeme sistemleri AB ile açılan Çevre Faslı doğrultusunda ülkemizde de kademeli olarak düşürülen sınır değerler doğrultusunda daha yaygın olarak kullanılmaya başlamaktadır.

Özellikle son yıllarda SNCR sistemleri atık yakma tesisleri gibi küçük ve orta ölçekli kazanlara göre de geliştirilmiş ve günümüzde (BAT) “en iyi teknolojiler” olarak kabul edilmiştir.

 

Tüm yakma tesislerinde olduğu gibi, Termik Santrallerde, NOx emisyonlarının azaltılması için birincil ve ikincil olmak üzere bazı teknikler kullanılmaktadır.

Foto : Smoke - Andreas Planck

 

 

Birincil önlemler olarak yakma esnasında uygulanan NOx kontrol teknolojileridir. Burada uygulanan yakma sistemlerinde amaç NOx oluşumunun en düşük oranda tutulmasıdır.

 

Birincil önlemlerle birlikte veya tek başına uygulanan yakma sonrası teknolojileri ise ikincil önlemler olarak adlandırılır.

 

Yanma sonrası uygulanan ikincil önlemler olarak kullanılan SCR/SNCR/Hibrit sistemleri toplam uygulamalarda en çok kullanılan teknolojilerdir.

 

Sıcak baca gazına özel bir teknikle püskürtülen ayırıcı/reaktif malzeme olarak kullanılan üre veya amonyak sayesinde, çevreye ve insan sağlığına büyük tehdit oluşturacak NOx emisyonlarının azot gazına ve su buharına dönüşmesi sağlanır.

 

Amoyak

2NH3+ 2NO + ½ O2 2N2+ 3H2O

 

Üre

CO(NH2)2+ 2NO + ½ O2 2 N2+ CO2+ 2H2O

 

DeNOx sistemlerinin seçimini yaparken aşağıdaki konulara dikkat etmenizi önemle tavsiye ederiz.

  • Reaktif tüketim miktarı

  • Kanunlarla belirtilen limitler düşürüldüğünde buna uyum sağlayabilme

  • İşletme için personel gerekip gerekmediği

  • Tam otomatik, kendi kendine çalışma

  • Bakım - yedek parça - sarf malzeme ihtiyacı

 

 

Yüksek performanslı, tam otomatik ve tutumlu DeNOx sistemlerimiz ile ilgili detaylı bilgiler için bu bağlantıyı takip edebilirsiniz.

 

Sanayi kaynaklı NOx Emisyon limit değerlerleri ile ilgili çalışmamızı bu bağlantıyı takip ederek görebilirsiniz :