Asphyxiation : Görünmez, sessiz, kokusuz, ölümcül.
OKSİJEN YETERSİZLİĞİ İLE BOĞULMA TEHLİKESİ

Dikkat : Yangın ve patlamalardan korunma için kullanılan inertizasyon ve yangın söndürme sistemleri hayatınızı tehlikeye sokmasın.

Oksijen azlığı sonucunda boğulma, karbondioksit ve azot gibi inert gazların neden olduğu en büyük tehlikedir.
Bu gazlar, bulundukları ortamda oksijen seviyesini yaşamı destekleyecek seviyeler altına düşürerek, herhangi bir uyarı vermeden bilinç kaybına ve bunu takiben çok hızlı bir şekilde ölüme neden olur.
Bu durumda, yardıma giden kişiler için de aynı tehlike söz konusudur.

Avrupa Endüstriyel Gaz Kurumu (EUROPEAN INDUSTRIAL GASES ASSOCIATION – EIGA) tarafından yapılan açıklamalara göre, oksijen boğulması nedeni ile her yıl birçok ölümcül iş kazası meydana gelmektedir.

Genel riskler ve tehlikeler hakkında bilgilenmek, güvende olmaktır.
Bu kazaların önemli bir bölümü, inert gazların yayılması sonucunda oksijen konsantrasyonu azalan kapalı alanlara girilmesi ile meydana gelmektedir.

Nedenleri :
Bu tür gaz boğulma kazaları genel olarak öngörülemeyen durumlardan çok, herkes tarafından bilinen sağlık ve güvenlik prosedürlerinin aksaklıklarından kaynaklanmaktadır.
• Yanlış uygulanan çalışma prosedürleri.
• Yetersiz eğitim ve gözetim.
• Yönetimin denetimlerindeki yetersizlik..

Tehlikenin bilinmesi :
• İnert gazlar uyarı vermezler. İnsan vücudu oksijen yetersizliğini hissedemez.
• Oksijen hayattır. Oksijen olmadan kısa süre de olsa yaşam devam edemez.
• Normal olarak havada %21 oranında oksijen bulunur. Bu konsantrasyon %18 altına düştüğünde tehlikelidir.
• Konsantrasyonu %10 altında bulunan oksijen seviyesinde, çok acil tıbbi müdahale olmaması halinde, hiçbir uyarı olamadan bayılma, beyinde hasar ve ölümcül sonuçlar meydana gelir.
• Azot ve karbondioksit gibi inert gazların sadece 2 nefes alınması ile ani bilinç kaybı ve arkasından çok hızlı şekilde ölüm söz konusudur.

Bu nedenle EIGA kurumların ve çalışanların eğitilmesi ve korunması amacı ile Avrupa çapında çalışmalar yapılmakta ve tehlikenin büyüklüğü anlatılmaktadır.

Kapalı Alanlar :
Oksijen boğulmasına neden olan kapalı alanlardan; kapalı tankları, siloları, lağım kanallarını kolaylıkla belirleyebiliriz.
Ancak üstü açık tanklar, hazneler, havalandırması olmayan odalar, bodrumlar daha az belirlenebilir olmalarına rağmen aynı tehlikeyi oluştururlar.
Oksijen eksikliği bulunan ortamlarda meydana gelen kaza nedenleri :
• Nefes alınabilir ortamlara açılan havalandırması bulunmayan alanlara girmek.
• Yeterli izolasyonları yapılmamış işletme hatları.
• Tüplerden veya hortumlardan meydana gelen kaçaklar.
• Kaplar, tanklardan dan meydana gelen sızıntılar.
• Güvenli alanlara açılmayan havalandırmalar.

Bu tür riskleri taşıyan ortamlara girmeden önce, güvenliği sağlayacak sistem geliştirilmelidir.
Tehlikeler belirlenmeli ve aşağıda belirtildiği gibi gerekli kontrollerin yapılması sağlanmalıdır :

• Risk değerlendirmeleri yapılmalı ve yöntemler belirlenmelidir.
• Fiziksel izolasyon yapılmalıdır.
• Güvenli giriş ve çıkış sağlanmalıdır.
• Gaz analizi yapılmalı ve personel tarafından kontrol edilmelidir
• Hazırda personel ve kurtarma ekipmanı bulunmalıdır.
• Solunum için koruyucu ekipmanlar bulundurulmalıdır.

Oksijen boğulması riski bulunduran diğer faaliyetler :
• Kap ve tankların dolumu, kapalı taşıtlarda taşınması.
• Gaz tüplerinde yanlış adaptörlerin kullanımı.
• Havalandırma sistemlerine yanlış gazların bağlanması.
• Gıda dondurma depolarında işletme hataları.
• Havalandırması olmayan oda ve bodrumlarda gaz kullanımları.
• Katı faz CO2 (kuru buz) kaplarının dolumu ve boşaltılması.
• Oksijen boğulması riski düşünülmeden kurtarma çalışması.

Oksijen hayat demektir :
Hayatı destekleyen tek gaz olan oksijenin havadaki normal konsantrasyonu % 21 seviyesindedir.
%18 altındaki değerler tehlikeli olarak düşünülmeli ve önlem alınmalıdır.

Boğulma ve  O2 Konsantrasyonunun Etkileri

O2 % (Hacimsel) Etkiler ve Semptomlar
21-18 Herhangi bir semptom hissedilemez
18-11 Herhangi  bir belirti olmadan zihinsel ve fiziksel performans düşer
11-8 Birkaç dakika içinde belirti vermeden bayılma meydana gelir ve % 11 altında hayati risk vardır
8-6 Kısa süre içinde bayılma meydana gelir. Acil müdahale edilirse, kurtarma ihtimali vardır.
6-0 Çok kısa sürede, ani baygınlık verir ve kurtarılsa bile beyinde hasar meydana gelir

CO2 ve N2 gibi inert gazlar, kokusuz, renksiz, tatsızdır. Bu nedenle bulundukları ortamda herhangi bir uyarı vermezler. Bu durumdan habersiz olan kişi, inert gazların fiziksel işaretlerini fark edemeden, ne olduğunu anlayamadan kısa süre içinde bayılır. Çok düşük oksijen yüzdelerinde birkaç saniye içinde, iki nefes aldıktan sonra bayılma ve birkaç dakika içinde hayat kaybı meydana gelir.
Çimento fabrikalarının kömür öğütme tesislerinde yangın ve patlama önleme amacı ile kurulan ve kapalı alanlarda bulunan CO2 ve N2 inert gaz tüpleri, tankları ve dağıtım elemanlarının bulunduğu odalarda uyarı sistemlerinin kurulması EIGA tarafından özellikle tavsiye edilmektedir.
Detaylı bilgileri www.eiga.org internet sitesinde bulabilirsiniz.

CO2 ve N2 gibi inert gaz sistemlerinin bulunduğu kapalı ortamlarda mutlaka uyarı sistemleri kurulmalıdır.

Robecco Gaz Kontrol – Uyarı Merkezi ile inert gaz stoklanan odalarda eleman güvenliği en yüksek standartlarda sağlanmaktadır.
Oda içinden alınacak tüm alarmlar kumanda odasından da ayrıca takip edilebilir.

Aşkale Çimento Fabrikası
Nuh Çimento Fabrikası
Bursa Çimento Fabrikası
Çimko, Narlı Çimento Fabrikası
Çimsa, Afyon Çimento Fabrikası
Votorantim, Sivas Çimento Fabrikası
Soma Çimento Fabrikası
Kavçim Çimento Fabrikası
Çimentaş, İzmir Çimento Fabrikası
Adoçim Çimento Fabrikası